Hoog cholesterol

Verhoogd cholesterol

Cholesterol is een witte, vetachtige stof die van nature in je lichaam voorkomt. Het is nodig om elke cel in je lichaam goed te laten werken. Je lichaam gebruikt cholesterol als bouwstof voor bijvoorbeeld vitamine D en sommige hormonen. Zonder cholesterol kan een mens niet leven. Het grootste deel van het cholesterol dat in het bloed zit, wordt aangemaakt door de lever. Dit cholesterol maakt de lever uit verzadigde vetten en transvetten uit de voeding. Een te hoog cholesterolgehalte vergroot uw risico op hart- en vaatziekten. Andere risicofactoren zijn bijvoorbeeld roken, hoge bloeddruk, diabetes, erfelijkheid of overgewicht. Hoe meer risicofactoren u heeft, hoe groter uw risico. Het bloed vervoert cholesterol door het aan eiwitten te binden. Deze verbindingen heten lipoproteïnen. Er zijn verschillende soorten lipoproteïnen:

• HDL (Hoge Dichtheid Lipoproteïne); ook wel het goede cholesterol genoemd. Deze neemt namelijk het slechte soort cholesterol uit het bloed weg en voert het af naar de lever. Daar wordt dit ongunstige cholesterol afgebroken. Via de gal en de darmen verlaat dit cholesterol het lichaam met de ontlasting.
• LDL (Lage Dichtheid Lipoproteïne); ook wel het slechte cholesterol genoemd. LDL vervoert cholesterol van de lever naar de rest van het lichaam. Deze verbindingen kunnen zich vastzetten in de binnenwand van bloedvaten. Ze blijven plakken aan beschadigingen van de vaatwanden. Deze beschadigingen kunnen het gevolg zijn van roken, verhoogde bloeddruk of ouderdom. De bloedvaten slibben daardoor langzaam dicht en het bloed kan er steeds moeilijker doorheen stromen. Dit staat bekend als slagaderverkalking (arteriosclerose).

Een bloedonderzoek geeft inzicht in hoe hoog het gehalte aan verschillende soorten vet in het bloed is. De hoeveelheden cholesterol worden meestal uitgedrukt in millimol per liter bloed (mmol/l). Omdat het cholesterolgehalte in het bloed nogal kan schommelen, is het raadzaam het cholesterolgehalte meerdere keren te onderzoeken. Bij een verhoogd cholesterolgehalte moet er sprake zijn van een constante verhoging. Belangrijke grenswaarden hierbij zijn:

• LDL-cholesterol: optimaal: < 2,5 mmol/l; te hoog: > 3,5 mmol/lH
• DL-cholesterol: te laag: < 0,9 mmol/l;
• Ratio totaal-/HDL-cholesterol: < 5
• Triglyceriden (een andere vetachtige stof in het bloed): te hoog > 2,1 mmol/l

De rol van voeding
Bij een te hoog cholesterolgehalte is het vooral van belang matig te zijn met verzadigd vet. Daarnaast is het aan te raden vezelrijk te eten en voldoende onverzadigde vetten (omega 3 & 6) binnen te krijgen.

Omega 3 & 6 vetzuren
Omega-3 en omega-6-vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. De bekendste omega-3-vetzuren zijn alfa-linoleenzuur (ALA), eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Voor alfa-linoleenzuur geldt een aanbeveling van ongeveer 3 gram voor mannen en 2 gram voor vrouwen. Het bekendste omega-6-vetzuur is linolzuur, dat vooral veel voorkomt in plantaardige oliën. Deze meervoudig onverzadigde vetzuren hebben een gunstig effect op het cholesterolgehalte. Voor linolzuur geldt een aanbeveling van ongeveer 6 gram per dag voor mannen en 4 gram voor vrouwen.

Wilt u weten of uw voeding optimaal is samengesteld? Neem contact op met de dietist, die kan dit voor u berekenen en u gericht adviseren.

Plantesterolen
Plantesterolen worden vanwege hun gunstige effect op het cholesterolgehalte toegevoegd aan margarines en yoghurtproducten. Bewezen is dat door 1 tot 3 gram plantesterolen per dag het cholesterolgehalte met gemiddeld 10% daalt.

Of en in welke mate deze producten nodig zijn, kan een diëtist aangeven.

Wilt u tips en adviezen over hoe u zelf het cholesterol op een gezond niveau kunt houden? Wij kunnen u helpen.